Yapay Zekâ Tabanlı Şüpheli İşlem Tespiti
BELBİM Elektronik Para ve Ödeme Hiz. A.Ş.
Yapay Zekâ Tabanlı Şüpheli İşlem Tespiti
Proje İçeriği
H3M – KROTON Yapay Zekâ Tabanlı Şüpheli İşlem İzleme ve Risk Skorlama Projesi, finansal işlemlerdeki riskli ve olağandışı hareketlerin gerçek zamanlı olarak tespit edilmesi, sınıflandırılması ve değerlendirilmesi amacıyla geliştirilmiş ileri analitik bir yapay zekâ çözümüdür. Proje, geleneksel olarak manuel şekilde yürütülen şüpheli işlem izleme ve inceleme süreçlerini otomatikleştirerek daha hızlı, tutarlı ve güvenilir bir yapı oluşturmayı hedeflemektedir.
Sistem; müşteri işlem geçmişi, profil bilgileri ve davranış örüntülerini analiz ederek makine öğrenimi ve derin öğrenme tabanlı modeller aracılığıyla anomali tespiti yapmakta ve her işlem için gerçek zamanlı risk skoru üretmektedir. Benzerlik analizi ve kümelenme algoritmaları sayesinde tutarsız işlem davranışları, tekrar eden örüntüler ve potansiyel kötüye kullanım senaryoları otomatik olarak belirlenmektedir.
Ayrıca proje kapsamında, makine öğrenimi modelleri ile yasal gerekliliklere dayalı uzman kuralların birlikte çalıştığı hibrit bir yapay zekâ mimarisi kurgulanmıştır. Bu yapı, mevzuata uyumu desteklerken erken uyarı mekanizmaları ile şüpheli işlemlerin hızlı şekilde aksiyonlanmasını mümkün kılmaktadır.
Yüksek hacimli işlem verileri üzerinde gerçek zamanlı performans sağlayan sistem, manuel inceleme yükünü büyük ölçüde azaltarak operasyonel verimliliği artırmakta ve BELBİM’in finansal risk yönetimi kapasitesini güçlendiren, aktif kullanımda olan bir yapay zekâ uygulaması olarak konumlanmaktadır.
Projenin Amacı
Bu proje, kurum içindeki mevcut bir süreci iyileştirmek amacıyla geliştirilmiştir.
H3M – KROTON Yapay Zekâ Tabanlı Şüpheli İşlem İzleme ve Risk Skorlama sistemi; geleneksel olarak manuel şekilde yürütülen şüpheli işlem izleme, raporlama ve inceleme süreçlerini otomatikleştirerek daha hızlı, tutarlı ve verimli bir yapı oluşturmuştur. Müşteri işlem hareketlerinin sürekli izlenmesi, anomali tespiti, risk skorlama ve erken uyarı mekanizmalarının yapay zekâ destekli olarak devreye alınması sayesinde kurum içi risk ve uyum süreçleri güçlendirilmiştir.
Bu yönüyle proje, yeni bir dış hizmet sunmaktan ziyade, finansal güvenliği artıran, manuel iş yükünü azaltan ve kurum içi operasyonel verimliliği yükselten bir iç süreç iyileştirme projesi niteliği taşımaktadır.
Proje içindeki en büyük inovasyon nedir? (yeni bir teknoloji veya var olan teknolojinin farklı kullanımı gibi. IOT, M2M, AI vb.)
Proje içerisindeki en büyük inovasyon, finansal işlemlerin gerçek zamanlı olarak yapay zekâ destekli biçimde izlenmesi, davranışsal örüntülerin otomatik analiz edilmesi ve her işlem için dinamik risk skoru üretilerek erken uyarı mekanizmalarının devreye alınmasıdır.
Makine öğrenimi ve derin öğrenme tabanlı modellerin; benzerlik analizi, kümelenme algoritmaları ve kural bazlı yapılarla birlikte çalıştığı hibrit yapay zekâ mimarisi, manuel şüpheli işlem inceleme süreçlerini otomatikleştirerek daha hızlı, tutarlı ve güvenilir sonuçlar üretmektedir. Bu yapı sayesinde olağandışı işlem davranışları erken aşamada tespit edilmekte, operasyon ekiplerinin zamanında aksiyon alması sağlanmaktadır.
Böylece proje, yüksek hacimli finansal işlemler üzerinde insansız, ölçeklenebilir ve mevzuata uyumlu bir şüpheli işlem izleme ve risk yönetimi yaklaşımı sunarak önemli bir yenilik ortaya koymaktadır.
Proje kurum içindeki hangi bölüme fayda sağlamıştır?(satış, pazarlama, finans, İK, IT, Üretim, Planlama, Satın alma, Lojistik Müşteri İlişkileri gibi)
Proje, kurum içerisinde Risk ve Uyum Şefliği başta olmak üzere şüpheli işlem izleme, inceleme ve raporlama süreçlerinden sorumlu birimlere doğrudan fayda sağlamıştır.
Projenin hayata geçirilmesi konusunda üst yönetimin desteğini tam olarak alabildiniz mi?
Evet, projenin hayata geçirilmesi sürecinde üst yönetim desteği alınmıştır. H3M – KROTON Yapay Zekâ Tabanlı Şüpheli İşlem İzleme ve Risk Skorlama projesi; finansal güvenliğin artırılması, mevzuata uyumlu risk yönetimi süreçlerinin güçlendirilmesi ve operasyonel verimliliğin yükseltilmesi hedefleri doğrultusunda kurumun stratejik öncelikleriyle uyumlu olarak ele alınmıştır. Bu kapsamda proje, üst yönetimin yönlendirmesi ve desteğiyle kurum içi Risk ve Uyum süreçlerinin iyileştirilmesine yönelik önemli bir adım olarak hayata geçirilmiştir. Üst yönetim desteği sayesinde proje; gerekli teknik altyapının kurulması, kaynak planlamasının yapılması ve kurum içi paydaşlarla koordinasyonun sağlanması aşamalarında etkin şekilde ilerlemiş ve aktif kullanımda olan bir yapay zekâ uygulaması olarak devreye alınmıştır.
Proje sonunda ortaya çıkan sonuçları analiz edebildiniz mi? Rakamsal verilerle ifade eder misiniz?(ROI, maliyetlerde yüzdesel azalma, üretim süresinde azalma, hata payının düşmesi vs.)
Evet, proje sonunda ortaya çıkan sonuçlar analiz edilmiştir.
H3M – KROTON Yapay Zekâ Tabanlı Şüpheli İşlem İzleme ve Risk Skorlama sistemi sayesinde şüpheli işlem tespitinde %95 doğruluk oranı elde edilmiştir. Manuel olarak yürütülen raporlama ve inceleme süreçleri büyük ölçüde otomatikleştirilmiş; raporlama süresi saatlerden dakikalara indirilmiştir.
Ayrıca sistemin sürekli ve insansız şekilde işlem hareketlerini izlemesi sayesinde manuel iş yükü %80 oranında azalmış, Risk ve Uyum ekiplerinin operasyonel verimliliği belirgin şekilde artmıştır. Gerçek zamanlı risk skorlama ve erken uyarı mekanizmaları ile şüpheli işlemler daha erken aşamalarda tespit edilebilir hale gelmiştir.
Elde edilen bu sonuçlar, projenin finansal güvenliği güçlendirdiğini, süreçleri hızlandırdığını ve kurum içi risk yönetimi faaliyetlerinde somut ve ölçülebilir fayda sağladığını göstermektedir.
Projenizde şirket içinden kaç kişi aktif olarak görev almıştır? Ekip birimleri hakkında kısaca bilgi verir misiniz?
11
Projenizde (varsa)işbirliği kurduğunuz veya destek aldığınız bilişim şirketlerini belirtiniz.
3M – KROTON Yapay Zekâ Tabanlı Şüpheli İşlem İzleme ve Risk Skorlama sistemi, BELBİM Teknoloji Genel Müdürlüğü ile H3M ortaklığıyla geliştirilmiştir. Yapay zekâ modelleri, H3M’in aktif öğrenme modülleri ile BELBİM’in veri güvenliği ve kurumsal altyapısı entegre edilerek hayata geçirilmiştir. Sistem tamamen kurum içi yönetim altında çalışmakta olup, dış veri paylaşımı yapılmamaktadır.
Proje sırasında kullandığınız ve spesifik önemi olan markaları (varsa) belirtiniz. (Yazılım veya donanım markaları)
Proje kapsamında üçüncü taraf ticari yazılım, donanım veya global teknoloji markalarına ilişkin açık bir kullanım yer almamaktadır.
